mech_mus_b0039_hercules_im_4.jpg

Hercules en Omphale

Lucas Faydherbe, Hercules en Omphale

Terracotta, ca. 1675-1680 (inv. nr. B/39 en B/40)

Lucas Faydherbe (Mechelen, 19 januari 1617 - 31 december 1697) was beeldhouwer en architect, leerling van Pieter Paul Rubens. Hij ontwierp het hoofdaltaar voor de Sint-Romboutskathedraal en de kerken van Leliëndaal en Hanswijk. De bustes van Hercules en Omphale behoren tot zijn beste werk. Deze terracotta’s staan dan ook terecht op de lijst van het Vlaamse topstukkendecreet. Voor wie de beelden van Hercules  en Omphale zijn gemaakt is onbekend. Faydherbe werkte veelvuldig in opdracht van kerkelijke instanties maar ook maakte hij beelden van personages bekend uit de Griekse mythologie.

De geschiedenis van de Griekse held Hercules gaat, via mondelinge overlevering, terug tot een tijd van ver voor het begin van schriftelijke literaire tradities. Hercules was een onwettige zoon van de oppergod Zeus en de sterfelijke koningsdochter Alcmene. De godin Hera, vrouw van Zeus, koesterde een bijzondere wrok tegen dit kind. Zij probeerde het te vermoorden door twee giftige slangen in zijn wieg te leggen maar de zuigeling kneep de beesten dood en gebruikte ze als speelgoed. Zo werd Hercules’ legendarische kracht ontdekt. Hera liet hem evenwel niet met rust. Na jaren slaagde zij erin hem zo dol te maken dat hij uiteindelijk zijn eigen vrouw en kinderen vermoordde. Als straf voor die daad kreeg hij tien zware taken opgedragen van zijn halfbroer Eurysteus. De eerste daarvan bestond uit het doden van de gevaarlijke leeuw van Nemea. Het hoofd van de held is in dit beeld getooid met de kop van die gedode leeuw.

Lucas Faydherbe, Hercules en Omphale (c) Musea en Erfgoed Mechelen      Lucas Faydherbe, Hercules en Omphale (c) Musea en Erfgoed Mechelen


Een ander verhaal rond Hercules handelt over zijn moord op Iphitus. Deze had de held beschuldigd van de diefstal van vee dat aan zijn vader toebehoorde. In een directe confrontatie tussen de twee mannen, wierp Hercules Iphitus van een rots. Het orakel van Delphi veroordeelde Hercules daarop tot slavernij. Zo wordt hij gekocht door koningin Omphale van Lydië, een rijk in het westen van Klein-Azië. Aan haar hof is hij gedwongen vrouwenwerk te verrichten, zoals het spinnen van garen. Weldra wordt zij evenwel verliefd op Hercules, geeft hem zijn vrijheid terug en verkiest de held als haar echtgenoot. Omphale is in dit beeld bijzonder rijkelijk getooid. Het haar is elegant in vlechtjes met juwelen omhoog gebonden en valt in sierlijke lokken over haar schouders.

 


 

 

Meer lezen?

HERREMANS, V., red. 'Voorbeeldige busten: Het borstbeeld in de Nederlanden', tent. cat. KMSKA, Gent, Snoeck, 2008, 121-122.

DE NIJN, H., VLIEGHE, H., DEVISSCHER, H. red., 'Lucas Faydherbe, 1617-1697: Mechels beeldhouwer & architect', tent. cat. Faydherbe ’97, Hof van Busleyden, Mechelen: z. uitg., 1997, 188 -189

DE GREEF, P., DE NIJN, H., 'Lucas Faydherbe, 1617-1697', Openbaar Kunstbezit in Vlaanderen, 1997, nr. 3.

BUSSERS, H., “Faydherbe onderschat of een verkeken kans voor de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten”, Bulletin van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis 57, 1986, nr. 1.